Cześć moi Drodzy!
W pierwszą podróż w 2026 roku, z okazji urodzin mojej Żony, wybraliśmy się do Rzymu. Spędziliśmy w “wiecznym mieście” dwa przepiękne dni, łącząc pyszną kuchnie, zwiedzanie słynnych zabytków i szwendanie się licznymi bocznymi uliczkami.
Rzym od dawna był na mojej liście miast, które ZDECYDOWANIE chciałem odwiedzić. Historia sięgająca 3000 lat, świetnie zachowane antyczne zabytki, liczne kościoły, urocze zakątki, pyszna kuchnia, a dodatkowo Watykan – to wszystko i wiele więcej, spowodowało moje zainteresowanie tym wyjątkowym miejscem.
Przygotowując się do wyjazdu zrozumiałem, jak bogaty pod kątem wartościowych historycznie miejsc jest Rzym. Mając z różnych względów jedynie dwa dni, postarałem się o jak najlepszy plan. Nie ukrywam, to było wyzwanie, ale ja takie wyzwania uwielbiam!
Zabieram Was do Rzymu! W kilku artykułach pokażę i opiszę miejsca, które zobaczyliśmy w ciągu dwóch dni w “wiecznym mieście”. Pozostałe artykuły z tej wyprawy znajdziecie poniżej:
Zwiedzimy najważniejsze Rzymskie zabytki, ale też pokręcimy po mało znanych uliczkach, zajrzymy na Zatybrze, jak również do monumentalnego wnętrza Bazyliki Św. Piotra, przejdziemy nad rzeką, spojrzymy na miasto z punktów widokowych, zaznamy przestrzeni i zieleni (w lutym!) oraz wąskich i ciasnych zaułków. Będzie smacznie, historycznie, pięknie, na luzie i z klasą. Jak na Rzym przystało.
Zapraszam do zwiedzania jednego z ciekawszych miast na kontynencie!
A tutaj możecie dobrowolnie wesprzeć mą działalność i pomóc rozwijać treści na blogu, stawiając mi kawkę ☕ Dziękuję!
Rzym – krótka charakterystyka i historia miasta
Rzym to stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju, nad rzeką Tyber i w pobliżu Morza Śródziemnego. Miasto rozciąga się na 1287 km2, a żyje tutaj ponad 2,8 mln osób, co daje trzecie miejsce pod tym względem w Unii Europejskiej. Stolica Włoch to miasto o globalnym znaczeniu pod względem turystycznym. Już kilkanaście lat temu liczba odwiedzających dochodziła do 10 mln, obecnie mówi się o ponad 20 mln turystów rocznie. Miasto przyciąga jak magnez słynnymi, świetnie zachowanymi antycznymi zabytkami, wiele młodszymi, ale również imponującymi barokowymi perełkami, ponadto Watykanem i Bazyliką Św. Piotra, doskonałym jedzeniem i pogodą.
Według tradycji Rzym został założony 21 kwietnia 753 roku p.n.e. przez Romulusa, choć zbadano, że już dwa wieki wcześniej w zwartej zabudowie żyli tutaj ludzie. Można rzec, że to miasto, którego historia trwa 3 tysiące lat. Starożytny Rzym położony był na siedmiu wzgórzach, które obecnie robią za atrakcyjne miejsca pod kątem historycznej zabudowy, zieleni i widoków. To tutaj biło serce jednej z najważniejszych cywilizacji starożytności. Imperium Rzymskie władało niemal całym basenem Morza Śródziemnego, a jego pozostałości napotkać można w wielu krajach Europy i nie tylko.
W drugim artykule dziele się z Wami antycznym Rzymem, ulokowanym na południu od Piazza Venezia. Poszwendamy się między wiekowymi murami, wejdziemy na wzgórza, na których założono miasto, odwiedzimy najsłynniejsze zabytki, mające między 2000 a 2500 lat. Zapraszam serdecznie do wiecznego miasta!
Piazza Venezia – na granicy miasta barokowego i antycznego
Doszliśmy na Piazza Venezia, który określa się “samym centrum Rzymu”. W mojej ocenie Piazza Venezia dzieli (a może scala?) Rzym barokowy, pełen uliczek i placów, ciasno zabudowany, po którym do tej pory wędrowaliśmy, i Rzym antyczny, gdzie główną rolę gra Koloseum i Forum Romanum. To przejście do innej przestrzeni – luźniejszej, przestronniejszej, zielonej, położonej na wzgórzach, pełnej ruin i długiej historii. Wymownym podziałem owych przestrzeni jest znany każdemu gmach Ołtarza Ojczyzny.
Ołtarz Ojczyzny
Pomnik Wiktora Emanuela II zbudowano na przełomie XIX i XX wieku w stylu neoklasycystycznym. Podobno Rzymianie nie przepadają za tym budynkiem i z jednej strony się im nie dziwie. Jest OGROMNY, ma 81 metrów wysokości, odstając stylistycznie od otaczającej go zabudowy. Z drugiej strony, w pewnym sensie robi wrażenie ilością rzeźbień, monumentalnością, możliwością wejścia na taras widokowy.
Pałac Wenecki
Piazza Venezia jest stosunkowo chaotyczny, aktualnie trwają prace budowlane przy stacji metra, zatem ciężko ocenić ową przestrzeń. Warto wspomnieć, że stoi tutaj renesansowy Pałac Wenecki, nawiązujący do architektury słynnego miasta na wodzie. W pobliżu widoczne są kopuły kościołów: Najświętszej Marii Loretańskiej i Najświętszego Imienia Maryi.
Via del Teatro di Marcello – ulica o starożytnym charakterze
Kierując się w stronę Koloseum, wybraliśmy Via del Teatro di Marcello. Bardzo ciekawa ulica, przy której stoi wiele interesujących zabytków. Krajobraz Via del Teatro di Marcello wypełniają stare mury, świątynie, wyjątkowej urody sosny, wieże, schody prowadzące na wzgórza i wiele innych.
W pierwszej kolejności wszedłem Schodami Ołtarza Niebiańskiego pod Bazylikę Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego z XIII wieku. Wnętrze świątyni zachwyca, podobnie jak widok ze schodów.
Wzgórze Kapitolskie
Po sąsiedzku znajduje się Wzgórze Kapitolskie – pełniące ważną rolę od początku historii Rzymu. Aktualny wygląd zabudowy wzgórza zawdzięczamy wizji Michała Anioła. Plac Kapitoliński z kopią Pomnika Marka Aureliusza, otoczony jest pałacami – Nowym, Senatorskim i Konserwatorów.
Wzgórze służy również za doskonały punkt widokowy, szczególnie dla kogoś, kto chciałby ujrzeć teren Forum Romanum zupełnie za darmo. Jednocześnie uważam, że Forum Romanum WARTO zobaczyć w pełni, również z poziomu chodnika.
Wracając na poziom ulicy, przy Via del Teatro di Marcello stoi cały szereg niesamowitych budynków! Mozaika różnorodnych budowli, implikuje przeświadczenie, że mamy do czynienia z miejscem, które rozwijało się przez tysiące lat. I tak w istocie jest.
Mamy więc Kościół di Santa Rita da Cascia in Campitelli z XVII wieku bądź Bazylikę Św. Mikołaja w Więzieniu, która powstała z przebudowy trzech starożytnych świątyń. Równie daleko sięga historia Świątyni Apollina Sosianusa, wzniesiona jeszcze przed Chrystusem, której pozostałości w postaci kolumn, wprowadzają klimat starożytności. Po sąsiedzku stoi Teatr Marcellusa, którego historia dotyka czasów Juliusza Cezara, zmarłego w 44 roku p.n.e. Wzniesiony ponad 2000 lat temu teatr stał się architektonicznym wzorem dla innych obiektów tego typu, wznoszonych na terenie cesarstwa.
Zespół ultradawnej i dawnej zabudowy wraz z kształtem ulicy, ROBI KOLOSALNE WRAŻENIE. Jestem przekonany, że niemal każdy kamień ma swoją historię i znaczenie.
Forum Boarium – najstarszy publiczny plac w Rzymie
Niepostrzeżenie weszliśmy na teren Forum Boarium – starożytnego targu bydlęcego. To najstarszy publiczny plac w Rzymie, choć zdaje się, nie specjalnie “atakowany” przez turystów. Ten fakt może dziwić, gdyż stoją tutaj niezwykle cenne zabytki. Świątynia Herkulesa z około 140-120 roku p.n.e., Świątynia Portunusa wybudowana między 80 a 50 rokiem p.n.e. oraz Łuk Janusa z początku IV wieku.
Ponadto, w południowej części Forum Boarium, stoi Bazylika Santa Maria in Cosmedin. Jej historia sięga VI wieku, a romańska wieża uważana jest za najpiękniejszą w Rzymie. Kościół słynie z “ust prawdy”, do których ustawiają się długie kolejki.
Usta Prawdy to okrągły medalion z marmuru, przedstawiający postać starca z brodą. Według legeny Usta Prawdy służyły jako wykrywacz kłamstw – bowiem kiedy osoba po włożeniu dłoni w usta medalionu kłamała, ten miał ją ucinać.
Opisane powyżej świątynie i cała przestrzeń Forum Boarium uzupełniają dorodne sosny, będące niczym parasole ponad Rzymskimi ulicami i zabytkami.
Circus Maximus – największy i najstarszy obiekt sportowy starożytnego Rzymu
Wówczas trafiliśmy na Circus Maximus – najstarszy i największy cyrk starożytnego Rzymu. Założony za panowania Tarkwiniusza Starego w VI wieku p.n.e., służył do wyścigów rydwanów i uroczystości religijnych. Jego wymiary: 600 na 200 metrów, czyniły go największym obiektem sportowym starożytnego świata, mieścił bowiem 250 000 widzów. Aktualnie urządzono w tym miejscu teren zielony, ale dzięki temu, że nie zabudowano całego obszaru, można sobie wyobrazić, jak wielkie było to założenie.
Charakterystyka tej części miasta
Powoli dochodziliśmy do Koloseum, a ostatnią ulicą do przejścia, już z widokiem na słynny amfiteatr, była Via di S. Gregorio. Właśnie o tym pisałem, gdy wspominałem o zupełnie innym charakterze części Rzymu na północ i na południe od Piazza Venezia. Szeroka aleja, pełna zieleni, wysokich drzew (sosna pinia, charakterystyczna dla Rzymu), obok zaś teren Forum Romanum, a przed nami mury najsłynniejszego zabytku w stolicy Włoch.
KOLOSEUM – zwiedzanie, informacje praktyczne, opis
Bardzo się ucieszyłem, kiedy w końcu ujrzałem ten kultowy budynek, symbol miasta, który przetrwał niemal 2000 lat historii. Koloseum, a właściwie Amfiteatr Flawiuszów, został wzniesiony w latach 70-80 n.e. przez Wespazjana i Tytusa – cesarzy z dynastii Flawiuszów. Służył za arenę walk gladiatorów oraz polowań na dzikie zwierzęta.
Starożytny zabytek będący znakiem rozpoznawczym miasta jest dużą, eliptyczną budowlą o długości 188 metrów i szerokości 156 metrów. Jego obwód wynosi 524 metry, wysokość do 48,5 metra, zaś na widowni mogło zasiąść nawet do 50 tysięcy widzów, i to niemal 2000 lat temu. Niewiele jest osób, które nie kojarzą charakterystycznej sylwetki Koloseum z rytmem arkad i kolumn biegnących po łuku.
Zwiedziliśmy również wnętrza Amfiteatru Flawiuszów, które zrobiły na nas ogromne wrażenie. Patrząc na arenę walk, jak również na trybuny, miałem poczucie, że gabarytowo Koloseum jest podobne do współczesnych stadionów piłkarskich. Jestem częstym gościem na stadionie w Gdańsku, którego wymiary to 236 metrów długości, 203 metry szerokości i 45 metrów wysokości, natomiast pojemność: ponad 41 tysięcy miejsc. Wartości bardzo zbliżone do Koloseum, z tą różnicą, że stadion w Gdańsku budowano w latach 2008-2011, a Koloseum jakieś 1930 lat wcześniej. Świadczy to o potędze Rzymu, szacuje się bowiem, że już w tamtym czasie, “wieczne miasto” mogło zamieszkiwać milion osób.
Penetrując korytarze słynnego amfiteatru, w kilku miejscach wyjrzeliśmy na zewnątrz. Przepięknie prezentuje się Łuk Konstantyna z lat 312-315 z zielonym Wzgórzem Palatyn i typowymi dla Rzymu sosnami pinia. Gdyby wyciąć ze zdjęcia kilka współczesnych elementów, można byłoby pomyśleć, że przenieśliśmy się do czasów starożytnych.
Bilety na zwiedzanie Koloseum wraz z wejściem na teren Forum Romanum kupiłem przez internet na TEJ STRONIE. Koszt – 18 euro od osoby. Przy zakupie wybieracie dzień i godzinę wejścia, jeśli zaś chodzi o Forum Romanum, możecie je zwiedzić na dobę przed lub po wizycie w Koloseum. Dzięki nabyciu biletów online, nie będziecie czekać w kolejkach i stosunkowo sprawnie powinniście wejść do środka.
Forum Romanum – krótki opis wyjątkowego miejsca
Po tym jak zobaczyliśmy Amfiteatr Flawiuszów, przyszedł czas na Forum Romanum. Właśnie tutaj, między sześcioma wzgórzami, kształtowało się wspaniałe starożytne miasto i biło jego serce. Początkowo był tutaj plac targowy, później zaś organizowano zgromadzenia, przemówienia czy uroczyste pochody.
Obszar Forum Romanum wraz z Palatynem zajmuje powierzchnie około 40 ha! Dla porównania, Gdańskie Główne Miasto (odpowiednik Starego Miasta) ma 42 ha, Poznańskie Stare Miasto około 30 ha, Toruńskie Stare Miasto ponad 20 ha, zaś Bydgoskie Stare Miasto około kilkunastu hektarów. Mamy zatem do czynienia ze sporym obszarem, usłanym starożytnymi zabytkami, ich pozostałościami, placami, ulicami.
W moim przekonaniu ZDECYDOWANIE warto zwiedzić Forum Romanum, bowiem z zewnątrz nie jest się w stanie zbyt dużo zobaczyć. Stanąć z kolei w miejscu, gdzie już 2500 lat temu kwitło miejskie życie, to uczucie nie do opisania.
Jedno z wejść na teren Forum Romanum usytuowane jest na wysokości Łuku Konstantyna, aczkolwiek długa kolejka skutecznie nas zniechęciła. Zdecydowanie mniej turystów korzystało z wejścia obok Świątyni Antonina i Faustyny. Szybkie przejście przez kontrolę i już byliśmy w środku.
Forum Romanum – zwiedzanie i najciekawsze zabytki
Schodząc w dół do Via Sacra – głównej ulicy starożytnego Rzymu, czułem dużą ekscytacje. Widok murów, kolumn i wszelakich świątyń jest jak podróż w czasie. Spoglądając w kierunku Kapitolu, w centrum stoi Łuk Septymiusza Sewera z 203 roku n.e., bliżej rzędy kolumn, zaś w tle Kościół Św. Józefa Cieśli, barokowy Kościół Santi Luca e Martina, Pałac Senatorski i fragment Ołtarza Ojczyzny.
Spod Łuku Septymiusza Sewera świetnie widoczna jest przestrzeń Forum Romanum – liczne kolumny i mury, a więc pozostałości świątyń: Bazylika Julia z I wieku p.n.e., Świątynia Saturna z przełomu VI i V wieku p.n.e., Świątynia Kastora i Polluksa z 484 roku p.n.e.
Genialnie prezentuje się gęsta zabudowa widoczna w głębi starej drogi. Najbliżej, po lewej stronie, stoi Świątynia Antonina i Faustyny (okazałe schody i kolumny) zbudowana w 141 roku n.e., dalej Świątynia Romulusa z początku IV stulecia i zamykająca perspektywę Bazylika Św. Franciszki Rzymianki z IX-X wieku. Kościołów i świątyń jest tutaj jeszcze więcej, właściwie stoją jedna obok drugiej.
Imponująco prezentuje się Bazylika Maksencjusza z początku IV wieku, a właściwie jej pozostałość, czyli północna część. Zbliżając się do Łuku Tytusa datowanego na koniec I wieku n.e., warto się obejrzeć, by z miłego skweru obejrzeć spektakularny krajobraz. W środku wielkiego miasta, stolicy kraju, w której mieszka niemal 3 mln ludzi, zachowano tak cenny starożytny pejzaż i miejsce, które od ponad 2500 lat stanowi serce Rzymu. Cudowne świątynie i kościoły, ich fasady, kolumny, kopuły, Łuk Konstantyna, wiele innych budowli, fenomenalny taras widokowy na pozostałościach domu Cesarza Tyberiusza i dużo zieleni. Krajobraz zupełnie nie z tego świata. I to jest piękne.
Obszar zajmowany dawniej przez Świątynie Wenus i Romy (II wiek n.e.) jest aktualnie dobrym punktem widokowym na Koloseum. Weszliśmy na wzgórze Palatyn, odwiedzając Ogrody Farnese z drzewkami pomarańczowymi i taras widokowy. Stojąc kilkadziesiąt metrów powyżej Via Sacra, mogliśmy swobodnie obejrzeć trasę, którą się poruszaliśmy. Z tej perspektywy łatwiej było się zorientować jeśli chodzi o usytuowanie konkretnych budynków. Cały obszar Forum Romanum z resztą miasta na drugim planie prezentuje się niesamowicie.
Forum Romanum opuściliśmy wyjściem w okolicy Akweduktu Klaudiusza, skąd Via di San Gregorio, doszliśmy do Via dei Cerchi. Postanowiliśmy najbliższe pół godzinki odpocząć i usiedliśmy na kawce/herbatce i deserku w jednym z lokali gastronomicznych. Z nowymi siłami ruszyliśmy przez Forum Boarium i Via del Teatro di Marcello, aż do Piazza Venezia.
Pierwszy dzień w Rzymie był NIESAMOWITY! Intensywność owszem była wysoka, ale nagrodą liczne odwiedzone miejsca. Zarówno “Rzym starożytny” jak i “Rzym barokowy” zrobiły na nas OGROMNE wrażenie. Rzym to miasto, które TRZEBA odwiedzić, i jak się okazuje, TRZEBA tam wracać. Nie da się bowiem w ramach krótkiej wizyty zobaczyć tego, co ma do zaoferowania. Oczywiście przed nami drugi dzień w Rzymie, także spokojnie, jeszcze będzie się działo.
Kilka (istotnych) słów na koniec
Dziękuję serdecznie za lekturę artykułu i wizytę na blogu. Szczególnie dziękuję i gratuluje tym z Was, którzy przebrnęliście przez tak długi tekst i mnóstwo zdjęć. Starożytny Rzym robi DUŻE WRAŻENIE i zdecydowanie WARTO odwiedzić tę część stolicy Włoch. Warto jednocześnie pomyśleć o terminie poza wysokim sezonem.
A tutaj możecie dobrowolnie wesprzeć mą działalność i pomóc rozwijać treści na blogu, stawiając mi kawkę ☕ Dziękuję!
Zachęcam również do zaglądania i śledzenia mnie na FB – Miejski Wojażer i IG – miejskiwojazer. Dziele się tam na bieżąco miejscami, które odwiedzam. Załączam zdjęcia, piszę na żywo z danego miejsca i dodaje relację.
Odkrywajcie Europę, pokazujcie innym i cieszcie się tym! Pozdrawiam, Cześć!
